Programa 21 (11-3-07): Hipófise

Segundo a revista PNAS os europeos adultos de hai 7000 anos non tiñan o xene que aporta tolerancia o leite. A cousa ten o seu miolo porque daquela xa se empregaba a gandería. Os poucos humanos que si podían asimilar o leite tiñan unha gran vantaxe selectiva. Estes reprodúcense mellor, de tal xeito que en pouco tempo a maioría da poboación pode tolerar o leite. Así, desbótase a idea de que home empeza a muxir o gando porque tolera o leite. Agora sábese que é ao contrario, o home empeza a ser tolerante ao leite porque moxe o gando.

Entrevistamos a Matilde Lombardero sobre as súas investigacións sobre a hipófise. Matilde é profesora contratado doutora no Departamento de Anatomía e Producción Animal da Facultade de Veterinaria na USC en Lugo.

Matilde Lombardero.
Matilde Lombardero. 

Na sección aleatoria comezamos unha seria dedicado a un portentoso electrodoméstico: o frigorífico.

Programa 20 (4-3-07): V Xornadas de Novos Investigadores – Bilbao 07.

Todos pensamos que detrás do MP3 ou do GPS hai grandes avances tecnolóxicos. É certo. Pero non serían viables de non ser polas contribucións de Fourier (1768-1830). Grazas aos resultados deste físico e matemático francés é posible traballar con sinais dixitais de imaxe, son, video, datos… Sobre estas cuestións xirou o relatorio “MP3, GPS,…Fourier” que impartiu o matemático da Complutense José M. Martínez Ansemil no ciclo “Unha andaina pola matemáticas“.

Efervesciencia estivo nas “V Jornadas de Jóvenes Investigadores” organizadas pola Federación de Jóvenes Investigadores-Precarios en Bilbao. Conversamos con Raquel Portela, actual presidente da FJI, e con Xosé Afonso Álvarez, ex-presidente desta federación. Ámbolos dous galegos.

Xosé Afonso Álvarez.

Xosé Afonso Álvarez.

Aproveitamos a presenza de Xosé Afonso Álvarez nos estudos da Radio Galega para coñecer o que é a xeolingüística, e para formular a pregunta do concurso. Que animal recibe estes nomes en galego: luz do camiñante, olliño da noite e vella que alumea?

Lampyris noctiluca
Lampyris noctiluca (Fonte: Wikipedia)

Programa 19 (25-2-07): Ciencia combinatoria.

Noticia aparecida en Nature esta semana. Descóbrese que as reportaxes científicas do programa Aruaru Daijiten II A Enciclopedia da Realidade – da  canle nipoa KTV presentan feitos científicos falsos. Para isto dobran maliciosamente aos expertos estranxeiros que aparecen no programa. A estafa saltou logo dun programa sobre as propiedades adelgazantes do natto, un prato feito de soia fermentada. 

Alberto Coelho Cotón, investigador do programa Parga Pondal, falounos da III Reunión Ibérica de Ciencias Combinatorias celebrada estes días en Santiago. Coelho traballa na Unidade de Química Combinatoria do Instituto de Farmacia Industrial da Universidade de Santiago. 

Alberto Coelho e Miguel Ángel Bahamonde.

Alberto Coelho con Miguel Ángel Bahamonde, o noso técnico.

Na “Sección Aleatoria” volvemos falar do café descafeinado. É máis ou menos san que o café sen descafeinar?

Programa 18 (18-2-07): I Encontro de Investigadores Parga Pondal e Ramón y Cajal

É posible saber anticipadamente con fiabilidade se a vindeira campaña de pesca do polbo en Galicia vai ser boa? Na recente defensa da súa tese doutoral Jaime Otero presentou un modelo que permite facer predicións analizando o patrón de ventos. Ao aplicar este modelo a series históricas conséguese explicar a produción do polbo nun 90% dos casos.

O pasado venres celebrouse en Santiago o I Encontro de Investigadores Parga Pondal e Ramón y Cajal de Galicia. Conversamos con Eddy Sotelo da Asociación de Investigadores Parga Pondal sobre as inquedanzas dos investigadores experimentados galegos.

Eddy Sotela na Radio Galega.
Eddy Sotelo.

No concurso coñecemos algo da vida e obra do xeólogo Isidro Parga Pondal a partir dunha anécdota: en homenaxe a Parga Pondal bautizouse unha bolboreta endémica da Serra do Xistral como erebia triaria pargapondalense.

Erebia triaria pargapondalense por David Romero.
Erebia triaria pargapondalense por David Romero.