Programa 23 (25-3-07): Paxaros

Os resultados da ciencia non son democráticos. Na versión francesa do programa de televisión Quere ser millonario? preguntáronlle a un dos seus concursantes: Que e o que gravita ao redor da terra? O triste non é que Henri – o concursante – non o soubese. O esperpéntico foi que no comodín do público a maioria deste pensase que o sol da voltas ao redor da terra. Se Galileo levantase a cabeza…

Falamos sobre ornitoloxía con Serafín González Prieto, presidente da Sociedade Galega de Historia Natural e director do Instituto de Investigacións Agrobiolóxicas de Galicia.

Por certo, descubrimos a relación que ten James Bond coa ornitoloxía.

James Bond lendo a James Bond.
Que fai James Bond (Pierce Brosnan) en “Morre outro día” ollando un exemplar de “Guía de campo dos paxaros das Indias Orientais” do ornitólogo James Bond?  

Na sección aleatoria seguimos aprendendo cousas sobre os frigoríficos.

Programa 22 (18-3-06): No berce da civilización.

Nace unha nova revista de divulgación científica: Ciencia. Edítaa a Agrupación Astrónomica Rías Baixas de Vigo. A súa periodicidade é semestral. Antolín Franco, presidente da Agrupación, comprometeuse na minientrevista que lle fixemos a mandar exemplares a calquera persoa ou institución que lla soliciten. Xa sabedes.

Primeiro nº de Ciencia

Primeiro número de Ciencia.

No tempo da conversa tivemos ao profesor da Universidade da Coruña Juan Luis Montero, director do proxecto arqueolóxico “Medio Eufrates Sirio”. Montero é especialista en cultura mesopotámica do milenio III ao II a.c. Recentemente o seu equipo descubriu unha cidade perdida que semella ser unha das mais antigas da historia (3.500 a. c.).

 

Montero no Éufrates
Montero nun xacemento no Éufrates (Foto: Eloy Taboada)

 

Pregunta do concurso. En España estamos a celebrar o ano da ciencia. Pero, que ano internacional relacionado coa ciencia tamén ten lugar en 2007?

          a) Ano Polar Internacional.

          b) Ano Internacional da Nanotecnoloxía.

          c) Ano Internacional das Ciencias da Vida.

Programa 21 (11-3-07): Hipófise

Segundo a revista PNAS os europeos adultos de hai 7000 anos non tiñan o xene que aporta tolerancia o leite. A cousa ten o seu miolo porque daquela xa se empregaba a gandería. Os poucos humanos que si podían asimilar o leite tiñan unha gran vantaxe selectiva. Estes reprodúcense mellor, de tal xeito que en pouco tempo a maioría da poboación pode tolerar o leite. Así, desbótase a idea de que home empeza a muxir o gando porque tolera o leite. Agora sábese que é ao contrario, o home empeza a ser tolerante ao leite porque moxe o gando.

Entrevistamos a Matilde Lombardero sobre as súas investigacións sobre a hipófise. Matilde é profesora contratado doutora no Departamento de Anatomía e Producción Animal da Facultade de Veterinaria na USC en Lugo.

Matilde Lombardero.
Matilde Lombardero. 

Na sección aleatoria comezamos unha seria dedicado a un portentoso electrodoméstico: o frigorífico.

Programa 20 (4-3-07): V Xornadas de Novos Investigadores – Bilbao 07.

Todos pensamos que detrás do MP3 ou do GPS hai grandes avances tecnolóxicos. É certo. Pero non serían viables de non ser polas contribucións de Fourier (1768-1830). Grazas aos resultados deste físico e matemático francés é posible traballar con sinais dixitais de imaxe, son, video, datos… Sobre estas cuestións xirou o relatorio “MP3, GPS,…Fourier” que impartiu o matemático da Complutense José M. Martínez Ansemil no ciclo “Unha andaina pola matemáticas“.

Efervesciencia estivo nas “V Jornadas de Jóvenes Investigadores” organizadas pola Federación de Jóvenes Investigadores-Precarios en Bilbao. Conversamos con Raquel Portela, actual presidente da FJI, e con Xosé Afonso Álvarez, ex-presidente desta federación. Ámbolos dous galegos.

Xosé Afonso Álvarez.

Xosé Afonso Álvarez.

Aproveitamos a presenza de Xosé Afonso Álvarez nos estudos da Radio Galega para coñecer o que é a xeolingüística, e para formular a pregunta do concurso. Que animal recibe estes nomes en galego: luz do camiñante, olliño da noite e vella que alumea?

Lampyris noctiluca
Lampyris noctiluca (Fonte: Wikipedia)