Efer 255 (28-9-13): Catalizando talento

Sen catálise, a química sería como unha espada sen empuñadura, unha luz sen brillo, unha campá sen son

Alwyn Mittasch

Dentro do VII Programa marco de I+D da Unión Europea o Consello Europeo de Investigación (ERC), ten a misión de investir nas mellores ideas de Europa. O ERC busca os mellores entre os mellores. A ciencia mais rompedora e futurista. Na edición de 2013 só 8 proxectos españois liderados por investigadores seniors conseguiron financiamento de 144 concedidos en todo o continente. E témola sorte de conversar co único investigador galego que ten merecido unha destas selectas “advanced grants” do ERC: José Luis Mascareñas.

Mascareñas é catedrático de Química Orgánica na Universidade de Santiago e desenvolve as súas investigacións no CIQUS. No proxecto do ERC o noso invitado levará os seus catalizadores sintéticos ao interior de células vivas.

[audio:http://blogs.crtvg.es/efervesciencia/wp-content/uploads/2013/10/entre-mascareñas-web.mp3|titles=entre mascareñas web]

Entrevista a Mascareñas

 

Eric Cornell con Jorge Mira en Fonseca

Para deseñar novas nanomáquinas e nova electrónica os enxeñeiros necesitan tocar e manipular os fenómenos cuánticos. Grazas ó descubrimento de Eric Cornell en 1995 dos condensados de Bose-Einsten a temperaturas ultrafrías isto xa é posible. Sazonamos esta edición efervescente con 3 cortes da rolda de prensa en Fonseca do Nobel de Física 2001 Eric Cornéll, que visitou Santiago este mes invitado polo programa ConCiencia da USC. As traducións en directo son Jorge Mira, o artífice do programa ConCiencia.

[audio:http://blogs.crtvg.es/efervesciencia/wp-content/uploads/2013/10/Cornel-1.mp3|titles=Cornel 1]

Cornell 1

[audio:http://blogs.crtvg.es/efervesciencia/wp-content/uploads/2013/10/Cornel-2.mp3|titles=Cornel 2]

Cornell 2

[audio:http://blogs.crtvg.es/efervesciencia/wp-content/uploads/2013/10/Cornel-3.mp3|titles=Cornel 3]

Cornell 3

 

Con este programa iniciamos a sétima tempada de Efervesciencia na Radio Galega. Outras doses de ciencia desta edición son a  “Historia dunha taza de váter” en Ciencia de Andar por Casa, e “Bacterias para estar delgado” no Circo de Bacterias. Velaquí podes escoitar e descargar o programa 255 completo:

[audio:http://blogs.crtvg.es/efervesciencia/wp-content/uploads/2013/10/efer-255-28-9-13.mp3|titles=efer 255 (28-9-13)]

Descargar Efer 255 completo

 

Efer 240 (6-4-13): Salvar o planeta… desde a casa

Que brillante e fermoso nos parece un cometa ó seu paso pola terra, a condición de que pase de longo

Isaac Asimov

O asteroide Apofis

Baixo certas circunstancias os grandes pedrolos que se atopan entre as órbitas de Marte e Xúpiter abandonan o amplo cinto de asteroides e toman camiño en dirección a terra. Entón, non nos queda outra que recoller a maior cantidade de datos e botar man das leis do Isaac Newton, para asegurarnos que a rocha espacial pase de longo e fique nun bonito espectáculo para astrónomos.

Cales son os asteroides potencialmente perigosos para a terra? Canta destrucción poden chegar a causar? Cada canto tempo cae un deses pedrolos? Podemos facer algo? Como se comunica a poboación un impacto inminente? Conversamos con Enrique Solano, científico titular do Centro de Astrobioloxía do CSIC-INTA e responsable do Observatorio Virtual Español. Agora grazas a un proxecto deste observatorio virtual podemos colaborar a salvar o planeta desde as nosas casas axudando a elucidar as traxectorias destes corpos. É moi sinxelo, so hai que comparar fotografías.

Trátase de ver puntos que se moven nas fotos. É moi sinxelo.

[audio:http://blogs.crtvg.es/efervesciencia/wp-content/uploads/2013/05/ENTRE-ENRIQUE-SOLANO-DEF.mp3]

Descargar entrevista a Enrique Solano

 

A fronteira entre 2 cepas de P. mirabilis é visible a ollo espido (Foto: Chem. Rev)

A protagonista dunha nova edición do Circo de Bacterias de Esteban Fernández Moreira é Proteus mirabilis. Unha bacteria territorial que crea fronteiras físicas entre colonias de cepas distintas. Pasen e vexan.

[audio:http://blogs.crtvg.es/efervesciencia/wp-content/uploads/2013/05/bacterias-proteus-mirabiliis-def.mp3]

Circo de Bacterias Proteus mirabilis

 

 

Xornada de iniciación a investigación (Foto: Ciqus)

Visitamos os laboratorios do CIQUS, o Centro de Investigación en Química Biolóxica e Materiais Moleculares da USC aproveitando unhas xornadas de aproximacións a investigación científica para escolares.

[audio:http://blogs.crtvg.es/efervesciencia/wp-content/uploads/2013/05/repor-ciqus-def.mp3]

Repor CIQUS

 

Completa o programa o fallo do concurso artístico Investigarte. Velaquí podes escoitar e descargar o programa completo:

[audio:http://blogs.crtvg.es/efervesciencia/wp-content/uploads/2013/05/Efer-240-6-413.mp3|titles=Efer 240 (6-4-13)]

Descargar Efer 240 (6-4-13)

Efer 237 (16-3-13): Economía ambiental

Toda frase breve acerca da economía é intrinsecamente falsa

Alfred Marshall

 

Vivenda bioclimatica de Sotavento (Ilustración Sotavento)

O desafío do cambio climático precisa de achegas desde todos os campos do saber, tanto desde as evidencias científicas, os avances tecnolóxicos, ou desde o eido da economía. Xavier Labandeira é catedrático de economía da Universidade de Vigo, especialista en economía enerxética e ambiental, e co-director Economics for Energy. Desde este grupo de investigación privado teñen estimado que no horizonte do 2030 se podería chegar a aforrar en España ata un 40% da factura enerxética. Pra iso sería deberíase levar a cabo medidas de eficiencia e aforro enerxético que suporían un custe neto practicamente neutro. Entre estas medidas propoñen a creación dun imposto temporal sobre os edificios ineficientes que incentivase as reformas dos mesmos.

[audio:http://blogs.crtvg.es/efervesciencia/wp-content/uploads/2013/03/entre-xavier-lavandeira-def.mp3]

Entrevista a  Xavier Labandeira

 

Proxecto Faros

Rosa Pedrido traenos a empresa innovadora con sede en Vigo Marexi Marine Technology. O seu director Joaquín Gracia preséntanos algúns dos seus proxectos, como o sistema de eliminación de anisakis a bordo, ou a súa participación no proxecto europeo FAROS de reducción e valorización de descartes.

[audio:http://blogs.crtvg.es/efervesciencia/wp-content/uploads/2013/03/Innovando-marexi-def.mp3]

Innovando Marexi

 

Foto tomada por Wicho antes de empezar a súa colaboración nos estudios da Coruña

Wicherías: Dícese das colaboracións do microsiervo Wicho en Efervesciencia nas que fala dos temas mais diversos. Como por exemplo as naves de avituallamento da ISS, os avances da Curiosity en Marte ou a irrupciñon das impresoras 3D.

[audio:http://blogs.crtvg.es/efervesciencia/wp-content/uploads/2013/03/WICHERIAS-impresora-def.mp3]

Descargar Wicherias

 

Completan esta edición de Efervesciencia un Circo de Bacterias dedicado a uns intrigantes experimentos co lévedo da cervexa. Velaquí podes escoitar o programa íntegro:

[audio:http://blogs.crtvg.es/efervesciencia/wp-content/uploads/2013/03/efer-237-16-3-13.mp3]

Programa 237

 

Efer 233 (19-1-13): O retorno da lura xigante

Sempre suspiramos por visións de beleza, sempre soñamos mundos descoñecidos

Máximo Gorki

 

Lura xigante fotografada por Discovery Channel

A pasada semana soubemos que un equipo xaponés dirixido por Tsunemi Kubodera foi quen de filmar para Discovery Channel e por primeira vez na historia a unha lura xigante viva no seu medio. Beleza en estado puro no descoñecido mundo das profundidades abisais.

Conversamos co teutólogo Ángel Guerra,  Profesor de Investigación no CSIC-IIM, é un dos máximos especialistas mundiais no Architeuthis dux, a lura xigante. Unha viaxe fascinante ao incrible mundo dos cefalópodos e o seu rei indiscutible.

[audio:http://blogs.crtvg.es/efervesciencia/wp-content/uploads/2013/02/entre-lura-xigante-def.mp3]

Entre lura xigante con Ánguel Guerra

Ánguel Guerra

 

En Galicia temos empresas que están deseñando o seus propios prototipos de turbinas para explotar as correntes mariñas, é o caso de Resolve Enerxía.

[audio:http://blogs.crtvg.es/efervesciencia/wp-content/uploads/2013/02/INNOVANDO-RESOLVER-RENOVABLES-DEF.mp3]

Innovando Resolve Enerxía.

Nesta edición efervescente tamén coñecemos o incrible caso dun  rotífero que leva 80 millóns de anos sen sexo (1 e 2). Non podía ser noutro sitio que no Circo de Bacterias de Esteban Fernández Moreira.

[audio:http://blogs.crtvg.es/efervesciencia/wp-content/uploads/2013/02/circo-rotíferos-def.mp3]

Circo de Bacterias Rotífero

Rotífero bdelloideo (Diego Fontaneto en Plos Biology, doi:10.1371/journal.pbio.0050099.g001)

 

Completa o programa un experimento de ovos. Podes escoitalo integramente aquí:

[audio:http://blogs.crtvg.es/efervesciencia/wp-content/uploads/2013/02/efer-233-19-1-13.mp3]

Descarga o programa completo